This Folder is not approved Handelingspraktijken: waarover wil je communiceren?

Wat bedoelen we met handelingspraktijken?
Om maatschappelijke doelgroepen te activeren voor biodiversiteit is het belangrijk om in de communicatie aan te sluiten bij het handelen van deze doelgroepen.

Een goede ingang voor deze activerende communicatie zijn de handelingspraktijken. Hiermee bedoelen we clusters van handelingen en gedragingen die relevant zijn voor biodiversiteit. Een voorbeeld is de praktijk van eten & drinken die tal van raakvlakken heeft met biodiversiteit. Handelingspraktijken doorsnijden en verbinden verschillende doelgroepen. In de praktijk van eten & drinken zijn immers niet alleen consumenten, maar ook bedrijven, overheden, etc. actief.

Elke handelingspraktijk is opgebouwd uit een aantal schakels met gedragingen die met elkaar te maken hebben. Zo is het de bedoeling dat voedsel wat wordt geproduceerd ook gekocht en opgegeten wordt. Dat voedsel kan alleen geproduceerd worden met behulp van de daarvoor benodigde grondstoffen. In het algemeen geldt dat je veel handelingspraktijken kunt zien als een productie-consumptieketen met de schakels: ontwerp - grondstoffenwinning - productie - distributie - aankoop -  gebruik - afval. In sommige praktijken zijn vooral ruimtelijke ingrepen relevant. Dan bestaat de handelingspraktijk uit de keten: planning - ontwerp - realisatie - onderhoud.

Relatie menselijk handelen en biodiversiteit

Maar waarom zijn deze handelingspraktijken relevant? Allereerst omdat mensen op tal van manieren biodiversiteit gebruiken. Biodiversiteit biedt veel kansen voor menselijk handelen. De functies en waarden van biodiversiteit voor de mens zijn gekoppeld aan de verschillende ecosysteemdiensten die biodiversiteit levert.
- Productiefunctie van biodiversiteit: bijvoorbeeld voedsel, genetische bronnen, brandstoffen etc.
- Regulerende functie van biodiversiteit: waterzuivering, beheersing plagen, klimaatregulatie etc.
- Ondersteunende functies van biodiversiteit: nutriëntencyclus, productie biologisch materiaal etc.
- Culturele functies van biodiversiteit: spirituele en esthetische waarde van ecosystemen.
Met biodiversiteit kunnen bestaande functies beter vervuld worden of kunnen nieuwe functies worden ontwikkeld op zo'n manier dat wordt bijgedragen aan het behoud van biodiversiteit (bijvoorbeeld benutting van biodiversiteit in de landbouw, recreatie, stedelijke ontwikkeling, energieopwekking e.d.). Echter, op dit moment is het menselijke gebruik van biodiversiteit vaak niet duurzaam (denk aan overbevissing, ontbossing, handel in bedreigde diersoorten). Daarnaast is menselijk handelen ook indirect de oorzaak van verlies van (functies van) biodiversiteit (bijvoorbeeld door klimaatverandering, intensief landgebruik, winning van a-biotische grondstoffen, e.d.).

Communicatieopgave praktijken

Met handelingsgerichte communicatie wil je doelgroepen activeren om innovaties in gang te zetten, te faciliteren of te omarmen zodat ons handelen en daarmee onze dagelijkse praktijk meer biodiversiteitvriendelijk wordt (streefbeeld). Op elke schakel van de keten moet het handelen van de betrokken partijen beïnvloed worden om te komen tot duurzaam gebruik, behoud en zo mogelijk een versterking van biodiversiteit. Partijen moeten geactiveerd worden om biodiversiteitvriendelijke handelingsperspectieven/alternatieven te ontwikkelen of te benutten.

Om de communicatieopgave voor een handelingspraktijk vast te stellen is per praktijk inzicht nodig in dit streefbeeld voor biodiversiteitvriendelijk handelen (waar willen we naar toe) en in de nulsituatie (waar staan we nu, is er bijvoorbeeld al bewustzijn van biodiversiteit vriendelijk handelen, zijn er al goede alternatieven etc.). De ruimte tussen streefbeeld en nulsituatie is bepalend voor de inzet van communicatie: welke kloof moeten we overbruggen?

Om communicatieactiviteiten te ontwikkelen is het nodig om voor specifieke handelingspraktijken (zoals eten & drinken) de beleidsopgaven, doelgroepen en vooral concrete handelingsperspectieven in beeld te krijgen. Het heeft immers weinig zin om doelgroepen te benaderen met een oproep tot biodiversiteitvriendelijk handelen als hiervoor geen concrete alternatieven beschikbaar zijn. Kunnen consumenten bijvoorbeeld al de keuze maken voor een biodiversiteitkeurmerk (schakel distributie en aankoop) of moeten er door bedrijven en onderzoeksinstellingen eerst nog biodiversiteit vriendelijke producten ontwikkeld worden (schakel ontwerp)?

Om aanknopingspunten te bieden voor deze communicatie die is gericht op gedrag en activering is een analyse gemaakt van de handelingspraktijken die voor biodiversiteit relevant zijn.

Overzicht handelingspraktijken
Er zijn negen voor biodiversiteit relevante handelingspraktijken gedefinieerd. Namelijk:

- eten & drinken
- kleden & persoonlijke verzorging
- gezond blijven & beter worden
- wonen & tuinieren
- verplaatsen
- recreëren
- energie gebruiken
- inkomen verdienen, geld uitgeven, sparen & beleggen
- ruimtelijk inrichten


Door op een van de bovenstaande handelingspraktijken te klikken bereik je de detailpagina van de betreffende handelingspraktijk, waar met een beknopt stappenplan een kapstok wordt geboden voor handelingsgerichte communicatie.

Folder Eten en drinken
Folder Kleden en verzorgen
Folder Gezond blijven en beter worden
Folder Wonen en tuinieren
Folder Verplaatsen
Folder Recreƫren
Folder Energie gebruiken
Folder Inkomen verdienen en geld uitgeven
Folder Ruimtelijk inrichten