De uitdaging: behoud en duurzaam gebruik van biodiversiteit in een globaliserende wereld

Het streven om biodiversiteit voor toekomstige generaties te bewaren en beschikbaar te houden voor duurzaam gebruik is ook de komende jaren een belangrijke uitdaging. Biodiversiteit blijft wereldwijd onder druk staan. Natuurlijke hulpbronnen raken steeds verder uitgeput en de functionaliteit van ecosystemen wordt bedreigd. Naast het uitsterven van soorten vormt op korte termijn met name de lokale degradatie van biodiversiteit een bedreiging voor onze welvaart, economische groei, duurzame ontwikkeling en veiligheid. Meer dan voorheen zal daarom het Nederlandse beleid expliciet worden gericht op het behoud en duurzaam gebruik van goederen en diensten die ecosystemen ons leveren.

De Millennium Ecosystem Assessment geeft aan dat de achteruitgang van ecosysteemdiensten wordt veroorzaakt door veranderingen in landgebruik, klimaat, introductie van vreemde soorten, overexploitatie en vervuiling. Deze veranderingen worden aangedreven door sterke mondiale ontwikkelingen zoals bevolkingsgroei, welvaartstoename en globalisering. Ook de tweede Duurzaamheidsverkenning van het Milieu- en Natuurplanbureau (2007) geeft aan dat de aantasting van biodiversiteit nog niet tot staan is gebracht (zie blauwe tekst). Het Planbureau geeft daarbij aan dat deze doelstelling met het huidige beleid niet haalbaar is.

Het verlies aan biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen kan tevens het behalen van de Millennium Development Goals (MDG's, zie blauwe tekst) in gevaar brengen. Duurzaam gebruik van biodiversiteit en natuurlijke hulpbronnen, in relatie tot armoedebestrijding, draagt bijvoorbeeld bij aan het behalen van MDG7. Zij zijn onderling nauw met elkaar verbonden. Biodiversiteit kan in dit verband gezien worden als een integraal onderdeel van de natuurlijke hulpbronnen waarvan mensen afhankelijk zijn. De Millennium Ecosystem Assessment heeft laten zien dat het tot op heden niet is gelukt om de neerwaartse spiraal van verlies aan biodiversiteit en groeiende armoede om te keren. De uitdaging is om hierin verandering aan te brengen. Economische groei en toename van welvaart en welzijn moeten ontkoppeld worden van de grootschalige processen van habitatvernietiging en verlies aan biodiversiteit. Om deze ontkoppeling tot stand te brengen zal niet alleen coherenter beleid gevoerd moeten worden, maar zal duurzaam gebruik van biodiversiteit een integraal onderdeel moeten zijn van economisch handelen, van ontwikkelingsstrategieën en armoedebestrijding. Armoedebestrijding en biodiversiteitsverlies moeten geplaatst worden binnen het kader van globalisering, veranderende internationale verhoudingen en nieuwe markten.