Biodiversiteit.NL

Rond het Huis en in de Tuin

Gemeenschap van Professioneel bij Biodiversiteit betrokken Nederlanders — 2009-08-18T17:22:54Z

Wilt u in uw eigen woonomgeving een concrete invloed hebben op de biodiversiteit? U kunt verrassende resultaten bereiken waar u veel plezier aan kunt beleven en de biodiversiteit een handje mee helpt. Nederlanders investeren jaarlijks veel tijd en geld in hun tuin en woning. We hebben in onze eigen woonomgeving een soms misschien kleine, maar wel heel concrete invloed op de biodiversiteit. Uw huis en tuin maken onderdeel uit van een groter gebied: de buurt, de wijk, het dorp of de stad en de streek. Uw tuin is geen eiland maar een onderdeel van een groter geheel. De biodiversiteit in uw tuin en op uw balkon is daarom afhankelijk van de omgeving waar u woont en vice versa.

Hoe kan ik in de tuin aan de slag?

Gebruik streekeigen planten en bomen
Uw tuin levert de grootste bijdrage aan biodiversiteit wanneer u rekening houdt met de omstandigheden. Deze bepalen wat er van nature aan planten en dieren thuishoort in een streek. Probeer bij de inrichting van uw tuin de streekeigenheid te versterken en kies liefst voor inheemse bomen, struiken en planten die passen bij de natuurlijke omstandigheden. Kies dus bijvoorbeeld niet voor vochtminnende planten op droge zandgrond. Probeer te werken met de (streekeigen) natuur en niet tegen de natuur. Het voordeel hiervan is dat de planten beter bestand zijn tegen ziekten en plagen

Maak uw tuin aantrekkelijk voor dieren
Uw tuin wordt aantrekkelijk voor dieren als ze voedsel, water, nest- en schuilgelegenheden kunnen vinden. Plant bloeiende planten voor de insecten en bessendragende struiken voor de vogels. Leg een vijver met natuurlijke oevers aan of plaats een drinkbak. Laat bladeren, takken e.d. in de tuin liggen of verzamel ze in een hoek van de tuin; het is nestmateriaal en biedt een schuilplaats voor bijvoorbeeld egels.

Let op het materiaalgebruik in uw tuin
Probeer zo min mogelijk oppervlakte van de tuin te bestraten en gebruik daarbij waterdoorlatende stenen of tegels. Minder verhard oppervlakte betekent meer plaats voor planten, maar ook een beter bodemleven. Een goed bodemleven zorgt voor een vruchtbare grond, betere bescherming tegen ziekten en plagen, maar ook voor een betere waterberging .

Tuinier natuurlijk
Er is in de boekhandel en op internet zeer veel informatie beschikbaar over biologisch en natuurlijk tuinieren (zie de links onderaan deze pagina). Ook zijn er internetforums waarop mensen elkaar helpen met tips over natuurlijk en biologisch tuinieren. Dergelijke forums zijn een aanrader: het maakt werken aan biodiversiteit nog veel leuker wanneer u over uw ervaringen en problemen kunt communiceren met anderen.

Nationaal Keurmerk Natuurlijk tuinieren
Het Nationaal Keurmerk Natuurlijk tuinieeren is een begeleidingsproject voor verenigingen en tuingroepen. Dit Nationaal Keurmerk Natuurlijk Tuinieren is een initiatief van het AVVN, de landelijke organisatie van hobbytuinders, in samenwerking met de vereniging voor veldbiologie KNNV, De Kleine Aarde, de vereniging voor natuur- en milieueducatie IVN en de DLV. Via deskundige advisering en begeleiding kan geleidelijk worden overgestapt naar natuurlijk beheer en onderhoud. Meer info"http://www.avvn.nl

Deel uw waarnemingen
Er zijn veel internetsites waarop u kunt vinden wat mensen zoal aan biodiversiteit aantreffen in hun eigen woonomgeving. Sommigen noemen dit 'op safari in eigen tuin'. Ook kunt u met waarnemingen in de eigen tuin en woonomgeving via internet deelnemen aan de Natuurkalender (http://www.natuurkalender.nl ). Dit is een nationaal educatief en wetenschappelijk waarnemingsprogramma dat zich richt op het in kaart brengen van de effecten van klimaatverandering op de jaarlijks terugkerende verschijnselen in de natuur.

Tenslotte zijn er internetforums waarop mensen elkaar helpen met het waarnemen en op naam brengen van aangetroffen vogels en insecten.

Hoe kan ik rond mijn huis aan de slag?

Plaats nestkasten
U kunt de biodiversiteit rond uw huis ook bevorderen door aanpassingen aan uw huis. Eenvoudige aanpassingen zijn maatregelen als zwaluwdakpannen, vleermuiskasten, e.d. Door het plaatsen van nestgelegenheden trekt u vogels en vleermuizen aan die het aantal hinderlijke insecten zoals muggen kunnen verminderen.

Leg vegetatiedaken aan
Vegetatiedaken hebben in stedelijke omgevingen in eerste instantie een belangrijke gebruiksfunctie, deels als zichtgroen, deels als gebruiksgroen. Naast deze functies hebben vegetatiedaken ook een ecologisch functie: het bufferen van hemelwater, het verhogen van de biodiversiteit en het verbeteren van het klimaat.

Forums
In de onderstaande links vindt u internetsites waarop u met andere internetgebruikers kunt discussiëren over natuurwaarnemingen en natuurlijk tuinieren.

Publicaties

Brochure Geveltuinen van de gemeente Leiden, zie Publicaties
Tuinier wijzer met de tuinwijzer, zie Publicaties

Buitenlui

Gemeenschap van Professioneel bij Biodiversiteit betrokken Nederlanders — 2009-08-18T17:22:54Z

Behoort u tot de groep Nederlanders die we kennen als 'buitenlui'? Als u één van de naar schatting 330.000 personen bent, die geen boer zijn, maar vaak wel rondom het huis een eigen lapje grond bezitten, behoort u tot de buitenlui. Tezamen beheren de buitenlui een gebied van ongeveer 345.000 hectare. Dat is een gebied ter grootte van 10% van het landoppervlak van Nederland (3.378.200 ha), of de totale grondoppervlakte van de provincies Friesland of Overijssel samen (de derde en vierde provincies in grootte van Nederland). Vaak kiezen buitenlui er bewust voor 'buitenaf' te wonen om dichter bij natuur en landschap te staan. Buitenlui willen vaak veel doen aan natuur en landschap en zij zijn vaak bereid te werken met biodiversiteit.

Hoe kan ik aan de slag met biodiversiteit?

Informeer
Onder huis en tuin staan al een aantal tips, waarmee u aan de slag kan gaan. Verder hebben organisaties, zoals Landschapsbeheer Nederland informatie voor u. Er zijn bijvoorbeeld cursussen en projecten zoals 'Kijk mijn erf' en 'Natuur op eigen erf' om u te ondersteunen.

Stadsbewoners

Gemeenschap van Professioneel bij Biodiversiteit betrokken Nederlanders — 2009-08-18T17:22:54Z

Veel stadsbewoners hebben alleen een portiek of balkon of een kleine tuin. Zeker met de huidige schaarste van de ruimte worden meestal wijken aangelegd waar de huizen in hoge dichtheden naast elkaar staan en er weinig ruimte is voor groen. Werken met biodiversiteit is in die situatie niet makkelijk, want op het eerste gezicht lijkt er geen ruimte voor natuur. Maar tellen we alle openbaar en particulier groen bij elkaar op, dan biedt ook de stad nog steeds ruimte voor biodiversiteit. En natuurlijk zijn er ook in de stad mensen met grotere tuinen of een eigen volkstuin die veel voor de biodiversiteit kunnen doen.

Natuur in de stad
Het is ook maar hoe je het bekijkt. Natuur is niet alleen maar bos, strand en duinen. Ook stenen en rotsen vormen natuurlijke biotopen, al zijn ze misschien van oorsprong niet erg Hollands. Sterker: steden hebben eigen ecosystemen, bestaande uit verschillende waterige, stenige en groenige biotopen en daarbij horende typische stadse planten en dieren. Gierzwaluw, huismus, muurvarens, vleermuzien, bruine rat, huismus, kakkerlak, zwarte roodstaart etc. Op oude stenen muren in de steden komt vaak een interessante flora voor (muurplanten, korstmossen). Ook bij die flora hoort weer een eigen fauna (korstmosvlinders, zakdragers en dergelijke).

Hoe kan ik als stadsbewoner werken met biodiversiteit?

Maak de stad aantrekkelijk
Werken met biodiversiteit, dat betekent de vraag stellen: hoe kan ik het aantrekkelijk maken voor de biodiversiteit. Lukt dat, dan maakt de biodiversiteit het gebouw ook aantrekkelijker voor de bewoners! De website Natuurinformatie (http://www.natuurinformatie.nl) die onder meer wordt verzorgd door Naturalis geeft onder het kopje Stadsnatuur tips voor het werken met biodiversiteit in de stad. Ook kan men vragen stellen aan experts. Er zijn ook mogelijkheden om cursussen te volgen, onder andere bij het Bureau Stadsnatuur.

Werk samen met uw gemeente
Enkele gemeenten in Nederland - waaronder Leiden, Amsterdam, Nijmegen en Almere - voeren een actief beleid op het gebied van de stadsnatuur. De basis daarvoor wordt gevormd door kennis over de natuur in de stad. Sommige steden betrekken hun bewoners daarbij. In die steden kunnen stadsbewoners hun waarnemingen doorgeven aan de gemeente en soms ook gebruik maken van de gegevens in het stadsnatuurmeetnet. Het bureau stadsnatuur Rotterdam http://www.bureaustadsnatuur.nl is hiervan een goed voorbeeld.

Denk mee met uw gemeente
In sommige gemeenten, onder andere de gemeente Almere, worden stadsbewoners gevraagd om mee te denken met de gemeente om een visie en plannen te ontwikkelen op de plaats van natuur in de stad. U kunt als stadsbewoner natuurlijk ook proberen om uw eigen gemeentebestuur te overtuigen van het belang daarvan. Voor meer inspirerende voorbeelden kijkt u bij de voorbeelden van burgerinitiatieven en burgerbetrokkenheid.

Toerisme

Gemeenschap van Professioneel bij Biodiversiteit betrokken Nederlanders — 2009-08-18T17:22:54Z

Een voorbeeld waarbij de relatie tussen biodiversiteit en ons eigen leefpatroon in het oog springt, is het sterk gegroeide internationale toerisme. Toerisme is de laatste 50 jaar uitgegroeid tot een van de drie grootste sectoren van de wereldeconomie, naast de olie- en auto-industrie. Het Nederlands Comité voor IUCN, de World Conservation Union (NC-IUCN), zet zich in voor natuurbehoud. Hierbij richt het NC-IUCN zich ook op de relatie tussen toerisme en natuur. De bossen in Zweden, de bergen in de Alpen, de stranden aan de Middellandse Zee: natuur en landschap vormen essentiële onderdelen van bijna elke vakantie.

Toerisme gaat helaas vaak ten koste van diezelfde natuur: kusten worden bebouwd en berghellingen worden omgetoverd tot skipistes. Tegelijkertijd kan toerisme een bijdrage leveren aan het behoud van natuur, omdat natuur in haar oorspronkelijke staat door het toerisme een financieel potentieel vertegenwoordigt. Het kan een reden vormen om natuur te behouden en tevens de voor het behoud noodzakelijke inkomsten leveren. De druk van toerisme mag daarom nooit zo groot worden dat het ecosysteem dergelijke diensten niet meer kan leveren. De draagkracht van een ecosysteem , en dus de balans tussen natuur en menselijke activiteiten, verschilt per bestemming. Een door mensen gecultiveerd kustlandschap kan meer bezoekers aan dan een kwetsbaar berglandschap.

Om die reden is een wereldtoerismekaart gemaakt. Het doel van deze wereldkaart is om aan de hand van een aantal voorbeelden inzicht te verschaffen in de relatie tussen de Nederlandse reisindustrie en de natuurlijke omgeving op de bestemmingen die Nederlanders bezoeken. Daarnaast wordt aangegeven hoe verschillende betrokkenen toeristische ontwikkeling in goede banen proberen te leiden en hoe u daarbij kunt helpen. De kaart maakt onderdeel uit van het programma Biodiversiteit & Toerisme van het NC-IUCN, dat moet leiden tot een duurzamer toerisme dat bijdraagt aan het behoud van natuur en biodiversiteit wereldwijd. Bron: http://www.nciucn.nl

Biodiversiteit geeft je leven kleur